राष्ट्रवादीची स्थापना शरद पवार यांनी केली, हे ऐतिहासिक सत्य !

Advertisement

 

उमेश पाटील यांच्या वक्तव्यावर अॅड. कोमलताई साळुंखे-ढोबळे यांची स्पष्ट भूमिका 

पुणे : ‘संस्थापकत्त्व म्हणजे पक्षावर कायमची मालकी नव्हे,’ अशी टिप्पणी केल्याने चर्चेत आलेले अजित पवार गटाचे प्रवक्ते उमेश पाटील यांच्या वक्तव्यावर राष्ट्रवादी काँग्रेस शरद पवार पक्षाच्या महिला उपप्रदेशाध्यक्षा अॅड. कोमलताई साळुंखे-ढोबळे यांनी आपली स्पष्ट भूमिका मांडली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची स्थापना शरद पवार साहेबांनी केली, हे ऐतिहासिक सत्य असून त्यांच्या योगदानाचा आम्हाला सदैव आदर आहे. मात्र, पक्षाचा संस्थापक असणे आणि पक्षावर तहहयात मालकी असणे या दोन पूर्णपणे वेगळ्या संकल्पना आहेत, असे त्यांनी स्पष्ट केले.अॅड. साळुंखे-ढोबळे म्हणाल्या की, ‘राष्ट्रवादी काँग्रेस शरद पवार साहेबांनी स्थापन केली, त्यामुळे पक्ष
त्यांचाच,’ ही भावना पक्षाच्या कार्यकर्त्यांच्या मनात असणे स्वाभाविक आहे. शरद पवार हे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे संस्थापक आहेत, ही बाब कोणीही नाकारू शकत नाही. महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या राजकारणात राष्ट्रवादी काँग्रेसची उभारणी करताना त्यांनी दिलेले योगदान मोठे आहे. त्यामुळे त्यांच्या राजकीय कर्तृत्वाचा आणि पक्ष उभारणीतील योगदानाचा आम्ही मनापासून आदर करतो.
मात्र, संस्थापकत्वाचा अर्थ पक्षाची खासगी मालकी असा होत नाही, याकडे त्यांनी लक्ष वेधले. राजकीय पक्ष ही एखाद्या व्यक्तीची खासगी मालमत्ता नसते. तो घर, जमीन, कंपनीतील शेअरहोल्डिंग किंवा वारसाहक्काने पुढे चालणारी संपत्ती नाही. राजकीय पक्ष हा पक्षाची घटना, सदस्यत्व, संघटनात्मक रचना, पदाधिकारी आणि संबंधित कायदेशीर प्रक्रियेनुसार चालणारी सार्वजनिक राजकीय संस्था असते, असे त्यांनी सांगितले.
पक्षाची स्थापना कोणी केली आणि पक्षाच्या संघटनात्मक किंवा कायदेशीर मालकीबाबतचे प्रश्न या दोन्ही बाबी वेगवेगळ्या आहेत. संस्थापकाचे योगदान ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाचे असले, तरी केवळ संस्थापक असल्यामुळे पक्षावर कायमस्वरूपी वैयक्तिक मालकीचा दावा करता येत नाही. त्याचप्रमाणे पक्षाच्या भवितव्याचा निर्णय हा पक्षाची घटना, संघटनात्मक प्रक्रिया आणि कायद्याच्या चौकटीतच होणे अपेक्षित आहे, असे अॅड. साळुंखे-ढोबळे यांनी स्पष्ट केले.

‘शरद पवारांचे योगदान कोणीही कमी लेखू शकत नाही’

राष्ट्रवादी काँग्रेसची स्थापना, पक्षाची विचारधारा महाराष्ट्राच्या राजकारणात रुजविणे आणि पक्षाची संघटनात्मक बांधणी यामध्ये शरद पवार यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची राहिली आहे. त्यामुळे ‘संस्थापक’ या नात्याने त्यांचे स्थान आणि योगदान वेगळे आहे. त्यांच्या योगदानाला कमी लेखण्याचा प्रश्नच येत नाही. मात्र, त्याच वेळी राजकीय पक्षाच्या अस्तित्वाकडे खासगी मालमत्तेच्या दृष्टिकोनातून पाहणे योग्य ठरणार नाही, असेही त्यांनी नमूद केले.
राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील राजकीय संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर संस्थापकत्व, पक्षावरील दावा, पक्षाची घटना आणि संघटनात्मक अधिकार याबाबत विविध राजकीय नेत्यांकडून वेगवेगळी मते व्यक्त होत आहेत. या पार्श्वभूमीवर उमेश पाटील यांच्या वक्तव्यावर अॅड. कोमलताई साळुंखे-ढोबळे यांनी मांडलेली भूमिका चर्चेचा विषय ठरण्याची शक्यता आहे.

‘पक्ष व्यक्तीपेक्षा विचारांचा आणि कार्यकर्त्यांचा असतो’

राजकीय पक्षाची खरी ताकद ही केवळ एका व्यक्तीमध्ये नसून पक्षाची विचारधारा, कार्यकर्ते, संघटनात्मक बांधणी आणि जनतेशी असलेले नाते यामध्ये असते. त्यामुळे पक्षाच्या संस्थापकाचा सन्मान राखतानाच पक्षाच्या संघटनात्मक आणि कायदेशीर स्वरूपाचाही विचार करणे आवश्यक आहे. संस्थापकत्वाचा सन्मान आणि पक्षावर कायमस्वरूपी मालकीचा दावा या दोन बाबींची गल्लत होऊ नये, अशी भूमिका अॅड. साळुंखे-ढोबळे यांनी स्पष्ट केली.
राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या भवितव्याबाबतचा निर्णय कोणत्याही व्यक्तीच्या वैयक्तिक दाव्यावर नव्हे, तर पक्षाची घटना, संघटनात्मक प्रक्रिया आणि कायद्याच्या चौकटीतच झाला पाहिजे. शरद पवार यांचे पक्ष उभारणीतील ऐतिहासिक योगदान कायम स्मरणात राहील; मात्र संस्थापकत्व म्हणजे तहहयात मालकी नव्हे, ही बाबही तितकीच महत्त्वाची आहे, असे अॅड. कोमलताई साळुंखे-ढोबळे यांनी ठामपणे सांगितले.